بررسی فقهی تعارض اطلاق دو قاعده اتلاف و احسان در اثبات و نفی ضمان مدنی طبیب با نگرشی نو به قاعده احسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تمام دانشگاه تهران

2 دانشجو مقطع ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران

چکیده

چنانچه قول قریب به اتفاق فقهای امامیه در خسارت‎های وارده به بیمار، توسط طبیب حاذق و ماذون، مستند به قاعده اتلاف، بر ضمان مدنی او به نحو مطلق است، اما برخی از فقها همچون ابن ادریس حلی) به نحو اجمال در نفی ضامن بودن طبیب حاذق ماذون، به اطلاق قاعده احسان، برگرفته از آیه 91 سوره مبارکه توبه استناد کرده‌اند، با این حال باید گفت که در بین اطلاق دو قاعده تعارض است. در این نوشته با روش مطالعه کتابخانه‌ای به هدف بررسی فقهی تعارض اطلاق قاعده احسان و قاعده اتلاف در اثبات و نفی ضمان مدنی طبیب به نحو تفصیلی به تبیین تعارض اطلاق دو قاعده مذکور و نیز نحوه رفع تعارض بین اطلاق قاعده اتلاف و اطلاق قاعده احسان با تبیینی جدید پرداخته و در نهایت علاوه بر قول به منتفی بودن تعارض فیمابین، در صورت فرض احراز تعارض اطلاقی در بین دو قاعده، با شرایطی قاعده احسان را از ادله ثانویه دانسته و به نحو ورود بر قاعده اتلاف مقدم دانسته است.

کلیدواژه‌ها