حکم فقهی مراجعه به پزشک نامحرم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‎پژوه دکتری رشته فقه اسلامی جامعه المصطفی العالمیه

چکیده

یکی از مسائل فقه پزشکی، حکم مراجعه به پزشک نامحرم است؛ مسئله‌ای که در آن، دو حکم اولیه شرعی یعنی حرمت نظر و لمس به نامحرم از یک سو، و ضرورت حفظ جان، دفع ضرر و معالجه بیماری از سوی دیگر، در تقابل قرار می‌گیرند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش اجتهادی ـ تحلیلی و با استناد به منابع فقه امامیه، در صدد تبیین حکم این مسئله در شرایط مختلف است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که اصل اولیه بر حرمت مراجعه به پزشک نامحرم در صورت لزوم نظر یا لمس بدنی، به‌ویژه در مواضع عورت، استوار است؛ اما در صورت اضطرار عقلایی و فقدان طبیب مماثل، می‌توان با استناد به قواعد فقهی مانند «الضرورات تبیح المحظورات»، «لاحرج»، و «اهم و مهم»، حکم به جواز مراجعه داد. البته این جواز، مشروط به رعایت حدود ضرورت، عدم امکان تأخیر درمان، و فقدان بدیل مشروع است. در پایان، مقاله ضمن بررسی آرای فقهای متقدم و معاصر، بر ضرورت فراهم‌سازی شرایط مراجعه به پزشک هم‌جنس در نظام سلامت تأکید می‌کند و محدودیت‌های فقهی را در سطح سیاست‌گذاری به عنوان یک اصل راهبردی در جامعه دینی مورد توجه قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها